Een horecazaak overnemen: waar moet u op letten?

Een bestaande horecazaak overnemen kan een aantrekkelijke manier zijn om als ondernemer te starten. Vaak zijn er al vaste klanten, een ingerichte keuken en een herkenbare naam. Toch betekent een overname niet automatisch dat u meteen zorgeloos aan de slag kunt. De financiële gezondheid, de vergunningen, het huurcontract en de afspraken met de verkoper verdienen allemaal een grondige controle.

In dit artikel leest u welke stappen belangrijk zijn wanneer u een horecazaak in België wilt overnemen.

Bepaal wat u precies overneemt

Een overname kan op verschillende manieren gebeuren. De gekozen formule bepaalt mee welke bezittingen, verplichtingen en risico’s u overneemt.

Overname van het handelsfonds: u koopt bijvoorbeeld de handelsnaam, het klantenbestand, de voorraad, de inrichting en bepaalde andere activa. Welke onderdelen inbegrepen zijn, moet duidelijk in de overeenkomst staan.
Overname van aandelen: u koopt de aandelen van de vennootschap die de zaak uitbaat. De vennootschap blijft bestaan, inclusief haar contracten, bezittingen en mogelijke verplichtingen.

Bij een overname van aandelen is het extra belangrijk om de boekhouding, schulden, lopende contracten en eventuele geschillen grondig te laten onderzoeken. Bij een overname van een handelsfonds moet u dan weer precies laten vastleggen welke activa en afspraken mee overgaan. Laat een accountant en juridisch adviseur de gekozen formule beoordelen vóór u iets ondertekent.

Onderzoek de financiële situatie

Een zaak kan op het eerste gezicht goed draaien, maar de vraagprijs vertelt niet het volledige verhaal. Vraag voldoende informatie op om de omzet, kosten en rendabiliteit realistisch in te schatten. Denk onder meer aan:

jaarrekeningen en recente resultaten;
omzetcijfers per maand of seizoen;
kosten voor huur, personeel, energie en leveranciers;
openstaande leningen, facturen of belastingen;
de waarde en staat van de voorraad en uitrusting;
eventuele investeringen die op korte termijn nodig zijn.

Vergelijk de cijfers met wat u zelf verwacht te kunnen realiseren. Vraag ook hoe de omzet is opgebouwd: komt die vooral van vaste klanten, toeristen, evenementen, afhaalbestellingen of een bepaald seizoen? Een accountant kan helpen om de cijfers te controleren en een realistische waardering te maken.

Controleer het huurcontract en het gebouw

Voor veel horecazaken is het pand een van de belangrijkste onderdelen van de overname. Bekijk daarom het handelshuurcontract zorgvuldig. Controleer onder meer de resterende looptijd, de huurprijs, de indexering, de waarborg en de afspraken over onderhoud en verbouwingen.

Ga na of het huurcontract mag worden overgedragen en of daarvoor toestemming van de verhuurder nodig is. Vertrouw niet op mondelinge toezeggingen: vraag de verhuurder om belangrijke afspraken schriftelijk te bevestigen. Controleer ook of de ruimtes geschikt zijn voor de activiteiten die u plant en of er werken of herstellingen nodig zijn.

Breng vergunningen en verplichtingen in kaart

Een bestaande zaak heeft mogelijk al bepaalde vergunningen of registraties, maar ga er niet zomaar van uit dat die automatisch op u overgaan. De vereisten kunnen verschillen per gemeente en per activiteit. Informeer daarom bij de gemeente en de bevoegde instanties welke stappen nodig zijn voor uw situatie.

Afhankelijk van de zaak kunnen onder meer deze zaken relevant zijn:

inschrijving van uw onderneming in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO);
btw-verplichtingen en aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds;
registratie, toelating of erkenning bij het FAVV;
brandveiligheid en eventuele controles;
terrastoelating, uithangborden of andere gemeentelijke toestemmingen;
vergunningen of regels voor het schenken van alcohol, muziek of openingsuren.

Wat nodig is, hangt af van onder meer de locatie, het type horeca en de geplande activiteiten. Begin deze controles tijdig, zodat u niet voor verrassingen staat nadat de overname rond is.

Bekijk de personeelsbezetting

Als de zaak personeel heeft, moet u weten welke contracten, lonen, vakantiedagen en andere verplichtingen er zijn. Vraag een overzicht van de personeelsleden en laat de loonadministratie en sociale verplichtingen nakijken.

Bij een overdracht van een onderneming kan CAO nr. 32bis van toepassing zijn. In bepaalde gevallen blijven de rechten en verplichtingen uit bestaande arbeidsovereenkomsten behouden. De regels hangen af van de omstandigheden van de overdracht. Bespreek dit daarom vóór de overname met een sociaal secretariaat of juridisch adviseur.

Waardeer de zaak realistisch

De waarde van een horecazaak bestaat niet alleen uit tafels, stoelen en keukenmateriaal. Ook de locatie, naamsbekendheid, omzet, klantenbestand, huurvoorwaarden en toekomstige investeringen spelen een rol. Controleer of de opgegeven inventaris volledig is en in welke staat de toestellen zich bevinden.

Maak onderscheid tussen de waarde van de over te nemen activa en de eventuele goodwill. Goodwill is de waarde die wordt toegekend aan bijvoorbeeld een sterke reputatie of een trouw klantenbestand. Baseer u daarbij niet uitsluitend op wat de verkoper vraagt, maar op controleerbare cijfers en een onafhankelijke beoordeling.

Leg alle afspraken schriftelijk vast

Een overeenkomst moet duidelijk beschrijven wat u overneemt, voor welke prijs en vanaf welke datum. Neem ook afspraken op over de voorraad, de inventaris, de betaling, eventuele opschortende voorwaarden en de medewerking van de verkoper tijdens de overgangsperiode.

Laat de overeenkomst nakijken voordat u een voorschot betaalt of een definitieve verbintenis aangaat. U kunt bijvoorbeeld laten opnemen dat de overname pas doorgaat als bepaalde controles positief zijn of als de verhuurder akkoord gaat met de overdracht van het huurcontract.

Praktische checklist voor de overname

Vraag financiële documenten en laat ze onafhankelijk controleren.
Leg vast of u het handelsfonds of de aandelen overneemt.
Controleer het huurcontract en bespreek de overdracht met de verhuurder.
Vraag na welke vergunningen en registraties nodig zijn.
Bekijk de staat en eigendom van de inrichting en toestellen.
Breng personeel, contracten en sociale verplichtingen in kaart.
Maak een realistisch budget voor de overname én de eerste maanden.
Laat de overeenkomst nakijken door een accountant en juridisch adviseur.

Goed voorbereid aan de slag

Een horecazaak overnemen vraagt meer dan een goede locatie en een aantrekkelijk concept. Door de cijfers, contracten, vergunningen en verplichtingen vooraf zorgvuldig te onderzoeken, verkleint u het risico op onaangename verrassingen. Neem voldoende tijd voor de voorbereiding en laat u bijstaan door professionals met ervaring in horecaovernames. Zo kunt u met een duidelijker beeld van de kansen én de aandachtspunten aan uw nieuwe zaak beginnen.

9 voordelen van een horecazaak overnemen

U start vaak sneller dan bij een volledig nieuwe zaak.
Er is mogelijk al een vaste klantenkring.
De zaak heeft vaak een bestaande reputatie.
De keuken en inrichting zijn mogelijk al aanwezig.
U kunt meteen verder met een bewezen concept.
Leveranciersrelaties kunnen al bestaan.
De locatie en werking zijn al getest.
Bestaand personeel kan ervaring meebrengen.
U krijgt sneller inzicht in omzet en kosten.

7 nadelen van een horecazaak overnemen

Verborgen schulden kunnen mee overgaan.
De vraagprijs kan te hoog zijn.
Vergunningen zijn niet altijd overdraagbaar.
Het huurcontract kan ongunstig zijn.
Toestellen kunnen versleten zijn.
Vaste klanten keren niet vanzelf terug.
Personeelsverplichtingen kunnen extra kosten meebrengen.

U start vaak sneller dan bij een volledig nieuwe zaak.

Een horecazaak overnemen kan ervoor zorgen dat u sneller van start gaat dan wanneer u een volledig nieuwe zaak opbouwt. Vaak zijn het pand, de keuken, de inrichting en een deel van de praktische voorzieningen al aanwezig. Ook kunnen bestaande leveranciersrelaties en een vaste klantenkring uw start vergemakkelijken. Controleer wel vooraf of de nodige vergunningen en registraties in orde zijn of op uw naam kunnen worden aangevraagd.

Er is mogelijk al een vaste klantenkring.

Een groot voordeel van een bestaande horecazaak overnemen, is dat er mogelijk al een vaste klantenkring is. Die vertrouwde bezoekers kunnen vanaf de start voor omzet zorgen en vormen een goede basis om verder op te bouwen. Ga wel na wie de klanten zijn en waarom ze terugkomen, zodat u weet hoe u de sterke punten van de zaak kunt behouden.

De zaak heeft vaak een bestaande reputatie.

Een bestaande horecazaak heeft vaak al een reputatie opgebouwd bij klanten en in de buurt. Die naamsbekendheid kan helpen om vanaf de start bezoekers aan te trekken, zeker als de zaak bekendstaat om haar kwaliteit, sfeer of persoonlijke service. Een vertrouwde naam en positieve mond-tot-mondreclame vormen zo een stevige basis om verder op te bouwen.

De keuken en inrichting zijn mogelijk al aanwezig.

Een groot voordeel van een bestaande horecazaak overnemen, is dat de keuken en inrichting mogelijk al aanwezig zijn. Denk aan professionele toestellen, koelinstallaties, meubilair en verlichting. Dat kan u heel wat tijd en opstartkosten besparen, zodat u sneller de deuren kunt openen. Controleer wel grondig de staat, werking en eigendom van alle toestellen en materialen, en ga na of ze passen bij uw plannen.

U kunt meteen verder met een bewezen concept.

Een van de grootste voordelen van een horecazaak overnemen, is dat u meteen verder kunt met een bewezen concept. De zaak heeft vaak al een herkenbare naam, een bestaande klantenkring en een aanbod dat zijn waarde in de praktijk heeft getoond. Daardoor hoeft u niet van nul te beginnen om bekendheid op te bouwen of uit te zoeken waar klanten naar op zoek zijn. U kunt voortbouwen op wat al werkt en het concept geleidelijk aanpassen aan uw eigen visie.

Leveranciersrelaties kunnen al bestaan.

Een bestaande horecazaak heeft vaak al vaste leveranciers en duidelijke afspraken over bestellingen, levertermijnen en prijzen. Dat kan u tijd besparen bij de opstart en ervoor zorgen dat u sneller toegang krijgt tot de producten die u nodig hebt. Vraag wel na welke contracten of betalingsvoorwaarden gelden en of de leveranciers de samenwerking met u willen voortzetten.

De locatie en werking zijn al getest.

De locatie en werking zijn al getest. Bij een bestaande horecazaak hoeft u niet volledig vanaf nul te beginnen. U kunt de ligging, het klantenverkeer en de dagelijkse werking al beoordelen aan de hand van de bestaande resultaten en ervaringen. Zo krijgt u een beter beeld van wat goed loopt, wanneer het druk is en waar er nog ruimte is om de zaak verder te verbeteren.

Bestaand personeel kan ervaring meebrengen.

Een belangrijk voordeel van een horecazaak overnemen, is dat het bestaande personeel vaak al vertrouwd is met de dagelijkse werking. Medewerkers kennen het menu, de klanten en de vaste procedures, en brengen waardevolle ervaring mee. Dat kan de overgang vlotter maken en helpt u om vanaf de start op hun kennis en expertise te rekenen.

U krijgt sneller inzicht in omzet en kosten.

Een belangrijk voordeel van een horecazaak overnemen, is dat u sneller inzicht krijgt in de omzet en kosten. In plaats van vanaf nul te moeten beginnen, kunt u bestaande boekhoudkundige gegevens, verkoopcijfers en facturen bekijken. Zo krijgt u een beter beeld van drukke en rustige periodes, vaste kosten en de rendabiliteit van de zaak. Laat de cijfers wel grondig controleren, zodat u uw plannen baseert op betrouwbare informatie.

Verborgen schulden kunnen mee overgaan.

Een belangrijk risico bij het overnemen van een horecazaak is dat verborgen schulden of andere financiële verplichtingen pas na de overname aan het licht komen. Vooral wanneer u de aandelen van de vennootschap koopt, blijft die vennootschap bestaan en kunnen bestaande schulden, achterstallige facturen of fiscale en sociale verplichtingen mee in de overname zitten. Laat daarom de boekhouding en contracten grondig controleren door een accountant en juridisch adviseur, en leg duidelijke garanties en afspraken vast in de overnameovereenkomst.

De vraagprijs kan te hoog zijn.

Een belangrijk nadeel bij het overnemen van een horecazaak is dat de vraagprijs te hoog kan liggen. De verkoper houdt mogelijk rekening met de opgebouwde reputatie, de vaste klanten en de inrichting, maar die waarde stemt niet altijd overeen met de werkelijke omzet of winstgevendheid. Laat de financiële cijfers en de staat van het materiaal daarom grondig controleren en vergelijk de vraagprijs met een onafhankelijke waardering. Zo vermijdt u dat u te veel betaalt of na de overname meteen voor onverwachte investeringen staat.

Vergunningen zijn niet altijd overdraagbaar.

Een belangrijk aandachtspunt bij het overnemen van een horecazaak is dat vergunningen niet altijd automatisch mee overgaan op de nieuwe uitbater. Sommige toelatingen zijn gekoppeld aan de vorige eigenaar, de onderneming of een specifieke activiteit. Informeer daarom vooraf bij de gemeente en de bevoegde instanties welke vergunningen opnieuw aangevraagd of aangepast moeten worden. Zo vermijdt u dat u na de overname bepaalde activiteiten niet meteen mag uitvoeren.

Het huurcontract kan ongunstig zijn.

Een bestaand huurcontract kan minder voordelig zijn dan u verwacht. Misschien ligt de huurprijs hoog, loopt het contract binnenkort af of zijn er strenge voorwaarden rond indexering, onderhoud en verbouwingen. Controleer ook of het contract aan u kan worden overgedragen en of de verhuurder daarvoor toestemming moet geven. Laat de afspraken vóór de overname grondig nakijken, zodat u niet vastzit aan voorwaarden die uw rendabiliteit onder druk zetten.

Toestellen kunnen versleten zijn.

Een bestaande horecazaak overnemen betekent niet altijd dat alle toestellen nog in goede staat zijn. Koelinstallaties, ovens, vaatwassers en andere keukenapparatuur kunnen versleten zijn of binnenkort herstellingen nodig hebben. Controleer daarom vóór de overname de ouderdom, werking en onderhoudshistoriek van de toestellen. Houd ook rekening met mogelijke vervangingskosten: die kunnen een flinke extra uitgave vormen boven op de overnameprijs.

Vaste klanten keren niet vanzelf terug.

Een horecazaak overnemen betekent niet automatisch dat de vaste klanten ook uw klanten worden. Sommige bezoekers waren sterk gehecht aan de vorige eigenaar, de vertrouwde sfeer of de manier waarop de zaak werd uitgebaat. Verandert u het concept, de menukaart of de service te snel, dan kunnen klanten afhaken. Neem daarom de tijd om hen te leren kennen, luister naar hun verwachtingen en voer veranderingen geleidelijk door. Zo vergroot u de kans dat ze blijven terugkomen.

Personeelsverplichtingen kunnen extra kosten meebrengen.

Een horecazaak overnemen kan betekenen dat u ook rekening moet houden met bestaande personeelsverplichtingen. Denk aan lonen, opgebouwde vakantiedagen, anciënniteit en lopende arbeidsovereenkomsten. Afhankelijk van de manier waarop de overname gebeurt, kunnen bepaalde rechten en verplichtingen mee overgaan. Dat kan extra kosten met zich meebrengen, boven op de aankoopprijs. Breng daarom vóór de overname de personeelsbezetting en bijbehorende verplichtingen zorgvuldig in kaart, bijvoorbeeld met hulp van een sociaal secretariaat of juridisch adviseur.